Η μαγεία στη ζωή είναι να υπερβαίνεις τα όρια

Πώς η διέγερση του εγκεφάλου με ηλεκτρόδια θεραπαύει χρόνιες παθήσεις.

Άλλος ένας Έλληνας ασθενής με καμπτοκορμία αναμένεται να εξεταστεί απο την επιστημονική ομάδα - Τρείς με κάμψη της κεφαλής θα χειρουργηθούν σύντομα.

Όταν στην ηλικία των δώδεκα ετών στάθηκε μπροστά από ένα βιβλιοπωλείο στον Πειραιά συνεπαρμένος από το εξώφυλλο μιας εγκυκλοπαίδειας που απεικόνιζε ένα μικρό παιδί με πολλά ηλεκτρόδια ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος στο κεφάλι, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί, ούτε και η ίδια η μητέρα του, η οποία αναγκάστηκε τελικώς να του αγοράσει όλη τη σειρά, πως εν έτει 2006 θα είχε κατορθώσει το ακατόρθωτο!

Να διεισδύσει στα άγνωστα μονοπάτια του ανθρώπινου εγκεφάλου και με ένα ηλεκτρόδιο να επαναφέρει στους φυσιολογικούς ρυθμούς της ζωής δύο νέους ανθρώπους οι οποίοι δεν μπορούσαν να σταθούν όρθιοι.

Για τον κ. Δαμιανό Σακά αυτή η πρωτοποριακή σε παγκόσμιο επίπεδο χειρουργική επέμβαση ήταν μόνον η αρχή... Άλλωστε, όπως ο ίδιος λέει μιλώντας στη "ΧτΚ", "η μαγεία της ζωής είναι όταν οι άνθρωποι ξεπερνούμε τα όρια". Και φαίνεται πως όταν κάποιος τα υπερβαίνει, μπορεί να δίνει ελπίδα σε χιλιάδες συνανθρώπους μας που πάσχουν από πολύ σοβαρές ασθένειες. Αυτήν την ελπίδα αναμένεται να δώσει και στα μέλη της οικογένειας των Κούρδων της Τουρκίας που περπατούν σκυφτά στηριζόμενα στα χέρια τους. Ήδη, στο Νοσοκομείο "Ευαγγελισμός" όλα είναι έτοιμα για την επέμβαση. Όμως, μένει μία σημαντική λεπτομέρεια, οι ασθενείς με το σύνδρομο Ούνερ Ταν να δεχθούν. Την απάντηση θα λάβουν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο ο Έλληνας καθηγητής Νευροχειρουργικής και οι συνεργάτες του που θα ταξιδέψουν στη γείτονα χώρα.

Σήμερα πάντως, η 28άχρονη Μαρία Τσέκούρα και ο 21χρονος φοιτητής Κώστας Γαρνέλης που υπεβλήθησαν στην πρωτοποριακή χειρουργική επέμβαση χαμογελούν ξανά, καθώς μπορούν πλέον να περπατούν φυσιολογικά. Δεν θα είναι όμως οι μόνοι. Σύντομα θα εξεταστεί στον "Ευαγγελισμό" και τρίτος Έλληνας με καμπτοκορμία. Εν των μεταξύ, ήδη στη λίστα αναμονής του νοσοκομείου τρία άτομα που πάσχουν από κάμψη της κεφαλής (δεν μπορούν δηλαδή να σηκώσουν το κεφάλι τους) είναι έτοιμα για να υποβληθούν στη "θαυματουργή" επέμβαση.

Συσκευές που θεραπεύουν.

Με την τοποθέτηση ηλεκτρονικών συσκευών μέσα στο νευρικό σύστημα, στον εγκέφαλο ή τον νωτιαίο μυελό, αποκαθίστανται οι συνδέσεις που έχουν καταστραφεί ή δεν λειτουργούν καλά.

"Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να βελτιώσουμε τη ζωή ατόμων με χρόνια αναπηρία από παθήσεις όπως επιληψία, δυστονία, νόσος του Πάρκινσον, εγκεφαλική παράλυση, σπαστικότητα, ακόμη και σύνδρομα χρόνιου πόνου" .

Η προσωπική πορέια

Πότε αρχίσατε να στρέφεστε σε αυτήν την επιστημονική κατεύθυνση;

"Κατ' αρχήν, την απόφαση να γίνω νευροχειρουργός την έλαβα σε ηλικία δεκαέξι ετών. Η λειτουργία του εγκεφάλου με προβλημάτιζε ήδη από την παιδική μου ηλικία. Σχεδόν με διαισθητικό τρόπο, όταν ήμουν δώδεκα ετών". Και μας περιγράφει τη σκηνή έξω από το βιβλιοπωλείο. "Βέβαια, τις εγκυκλοπαίδειες αυτές άρχισα να τις διαβάζω στα δεκαέξι μου. Τότε αισθάνθηκα ότι ο εγκέφαλος είναι το πιο εξελιγμένο υλικό στη φύση".

Τα χρόνια πέρασαν και έπειτα από μια πολύχρονη πορεία σε μεγάλα νοσοκομεία των ΗΠΑ και της Ευρώπης επιστρέφει πριν από έξι χρόνια στην Ελλάδα.
"Ενώ όλα αυτά τα χρόνια ασκούσα την παραδοσιακή νευροχειρουργική, παράλληλα παρακολουθούσα τα τεκταινόμενα στο πεδίο των δικτύων. Και η μεγάλη εξέλιξη προέκυψε το 1996, όταν στη Γαλλία ξεκίνησε η εφαρμογή της εμφύτευσης ηλεκτροδίων στον εγκέφαλο".

Η μέθοδος

Πώς εφαρμόζεται αυτή η μέθοδος;

Ο 21 χρονος φοιτητής Κώστας Γαρνέλης με την οικογένεια του και τον Δαμιανό Σακά μετά την επιτυχή επέμβαση

"Ο εγκέφαλος έχει τρισεκατομμύρια δίκτυα. Το πρόβλημα είναι πού θα βρεθεί το σημείο που θέλεις να επηρεάσεις". Πάνω στο κρανίο στερεώνεται με βίδες ένα μεταλλικό πλαίσιο. Ο ασθενής κάνει μία αξονική ή μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, με τη βοήθεια της οποίας και με σημείο αναφοράς το πλαίσιο δημιουργείται ένα στερεομετρικό περιβάλλον με συντεταγμένες. Έτσι, κάθε σημείο-κόμβος του εγκεφάλου αποκτά μια ψηφιακά αποτυπωμένη διεύθυνση. "Και πλέον μπορούμε να στοχεύσουμε τα δίκτυα με ένα ηλεκτρόδιο".

Αφού προηγηθεί ο έλεγχος, γίνεται ένα μικρό άνοιγμα στο κρανίο, μέσα από το οποίο θα απλωθεί το ηλεκτρόδιο με ένα σύστημα μικροοδηγών. "Συνήθως, ο ασθενής είναι ξύπνιος εκείνη την ώρα και μιλάμε μαζί του".
Συγκίνηση

Αλήθεια, πώς αισθάνεστε με αυτήν την επιτυχία, με το γεγονός δηλαδή ότι βοηθάτε συνανθρώπους μας να ζουν ξανά φυσιολογικά;
"Θα συνεχίσω την προσπάθεια μου όσο θα με κρατούν οι δυνάμεις μου και όσο θα έχω τη συμπαράσταση των συνεργατών μου, της Πολιτείας, αλλά και την αγάπη του κόσμου. Κυρίως όμως, οφείλω να συνεχίσω γιατί νομίζω ότι πρέπει πολλές φορές να υπερβαίνουμε τα όρια. Έχω δει μητέρες να επαναφέρουν στη ζωή - έστω με προβλήματα - τα παιδιά τους, ενώ η επιστήμη δεν τους έδινε καμία ελπίδα, χάρη στη φροντίδα και την επιμονή τους. Αυτό το "πέρα από τα όρια" δίνει μαγεία στη ζωή. Τη ζωή δεν την κάνει όμορφη και συναρπαστική το καθημερινό και το συνηθισμένο, αλλά η συναισθηματική και σχεδόν παράλογη αναζήτηση για κάτι πέρα από τα όρια. Ό,τι είναι αυτό. Με συγκινεί το αποτέλεσμα, η αντίδραση του ασθενούς και των συγγενών, η ικανοποίηση της πίστης μας και της συλλογικής προσπάθειας".

Πολλές εφαρμογές

Η περίπτωση των νεαρών με καμπτοκορμία (μορφή δυστονίας) είναι το πλέον εντυπωσιακό αποτέλεσμα της μεθόδου. Ωστόσο, έχει και σε άλλες παθήσεις εφαρμογές. Όπως π.χ. στον πόνο. "Ένας ασθενής μου είχε υποβληθεί σε τρεις εγχειρήσεις στη σπονδυλική στήλη, καθώς αντιμετώπιζε δυσκολίες στη βάδιση. Πολλές φορές, σε τέτοιες επεμβάσεις προκαλούνται βλάβες στα νεύρα και αναπτύσσεται νευροπαθητικός πόνος. Πονούσε λοιπόν τόσο πολύ, που χρησιμοποιούσε πατερίτσες, γιατί δεν μπορούσε να σταθεί. Του τοποθετήσαμε ηλεκτρόδιο στον νωτιαίο μυελό και αυτή τη στιγμή ο άνθρωπος αυτός περπατάει χωρίς να πονάει".